Ormanlar, yalnızca ağaçlardan ibaret değil. Onlar, toprağın anası, havanın filtresi, suyun kaynağı, binlerce canlının evi, kültürün ve medeniyetin sessiz tanıkları. Ancak ne yazık ki bu eşsiz zenginliği korumak konusunda insanlık olarak sınıfta kalıyoruz. Özellikle son yıllarda ülkemizde artan orman yangınları, kaçak yapılaşmalar, madencilik faaliyetleri ve bilinçsiz ağaç kesimleri, doğanın sabrını tüketiyor. Şimdi sorulması gereken soru şudur: Bu gidişe dur demek için daha ne bekliyoruz?
Orman sadece ağaç değildir
Birçok kişi ormanı sadece ağaç topluluğu sanıyor. Oysa orman; içindeki bitki örtüsüyle, mantarlarıyla, kuşlarıyla, böcekleriyle, yabani hayvanlarıyla bir bütündür. Ekosistem dendiğinde belki kulağa akademik geliyor ama işin özü basittir: Ormandan bir parça koptuğunda dengeler bozulur. Bir kuş türü yok olduğunda o kuşun yediği böcek çoğalır, o böcek tarımı tehdit eder. Zincirin halkaları kopar. Doğaya yapılan her müdahale, dolaylı yoldan insan yaşamını etkiler. Bunu artık anlamak zorundayız.
Yangınlar kader değil, ihmalin sonucu
Her yaz, özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde yüreğimiz yanıyor. Binlerce hektarlık ormanlık alan kül olurken, "yetersiz müdahale", "geç gelen helikopter", "yetersiz denetim" gibi cümleler artık kronik hale geldi. Üstelik birçok yangının nedeni insan eliyle çıkıyor. Piknik ateşleri, sigara izmaritleri, cam şişeler… Bazen kasıtlı olarak çıkarılan yangınlar sonrasında imara açılan alanlar da oluyor. Bu da insanı ister istemez şu soruya götürüyor: Ormanlarımızı kimden koruyacağız? Doğadan mı, insandan mı?
Yasa var, ama uygulama yok
Türkiye’de ormanları koruyan yasalar aslında oldukça kapsamlı. Ancak ne yazık ki uygulama noktasında ciddi zaaflar var. Ormanlık alanlara kaçak yapılar dikiliyor, “orman dışına çıkarma” kararları ile yapılaşmaya zemin hazırlanıyor, denetimler yetersiz kalıyor. Bu noktada sivil toplum kuruluşlarına ve yerel yönetimlere büyük görev düşüyor. Vatandaşın duyarlılığı ise her şeyin üstünde.
Çocuklarımıza bırakacağımız en büyük miras: Doğa
Ormanları korumak, sadece çevrecilik değil; aynı zamanda bir insanlık görevidir. Çünkü bugün yok ettiğimiz her ağaç, aslında çocuklarımızın nefesinden çalmaktır. Geleceği düşünüyorsak, ağaç dikmekle yetinmeyip, var olanı korumalıyız. Orman sevgisi, ilkokul kitaplarında öğretilen bir masal değil, günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası olmalıdır.
Ne yapmalı?
Ormanlara zarar verenlere caydırıcı cezalar verilmeli. Orman yangınlarıyla mücadelede modern teknoloji kullanılmalı. Kaçak yapılaşma ve imara açılma süreçleri şeffaf biçimde denetlenmeli. Ormanların korunması için kamuoyunda bilinç oluşturulmalı. Eğitim sisteminde ekolojik farkındalık artırılmalı. Bugün bir ormanı kurtarmak, yarının iklimini, havasını, suyunu kurtarmaktır. Belki biz görmeyeceğiz ama çocuklarımız tertemiz bir nefes aldığında, bu mücadelenin boşuna olmadığını anlayacağız. Unutmayalım: Ağaçsız bir vatan, vatansız bir halk gibidir.
Şarköy’de ciğerlerimiz yandı
Daha dün, Şarköy’de çıkan yangın yine ciğerlerimizi yaktı. Rüzgârın da etkisiyle kısa sürede büyüyen alevler, hem ormanlık alanı hem de çevresindeki tarım arazilerini tehdit etti. Duman gökyüzünü kaplarken, bölge halkı çaresizce alevlere karşı mücadele verdi. Bu yangın bir kez daha gösterdi ki, tehlike sadece Akdeniz ve Ege’de değil, Trakya’nın yeşiline de uzanmış durumda. Her yangın, doğadan koparılan bir parçadır; her ağaç, bir canlı gibi yanar. Şarköy’deki yangın da bize, ormanların korunmasının sadece doğa değil, aynı zamanda vicdan meselesi olduğunu yeniden hatırlattı.
