Çanakkale'de düşman kuvvetlerinin 25 Nisan 1915'te başlayan çıkarma harekatında Arıburnu - Kabatepe yönünde düşmanı ilk karşılayan 27. Alay birliklerinin kahraman komutanı Yarbay Mehmet Şefik, kendi birliklerine yardım harekâtı konusundaki ısrarlı talebi sonrasında beklediği emri ancak sabah 05.45'te alır. Yani yaklaşık 3 saatlik bir gecikme söz konusudur.

Yarbay Şefik Bey'in çadırlı ordugâhının bulunduğu Maydos'un Batı'sındaki zeytinliklerden, Arıburnu - Kabatepe bölgesindeki birliklerine yürüyüş mesafesi yaklaşık 7-8 km. civarında, bu da yaklaşık 1,5 - 2 saatlik yol demek. Bu güzergâh aynı zamanda tehlikelerle doluydu.

Yarbay Şefik Bey'den dinleyelim;
"Alayı nereye götüreceğime gelince: [...] Arıburnu sırtlarına ve her tarafa hâkim olan Topçular Sırtı'nı düşmandan evvel tutmak yürüyüş hedefimdi. Yürüyüş vaziyetimiz nazik ve tehlikeliydi. Çünkü güneş doğmuş, yükselmeye başlamıştı. Boyun noktalarından itibaren bütün ova üzerinde düşman donanmasının (gemilerin) ateşine, tayyarelerin (uçak) bomba taarruzlarına maruz kalabilirdik..."

Düşman, balon ve uçaklarla havadan keşif yaptığı için büyük risk içeren bu kutlu yürüyüşte beklenen hava saldırısı olmadan bölgeye yakın tepelere ulaşılır. Düşman bu sırada Kanlısırt civarına kadar ilerlemiştir. Bölgeye daha hakim olan ve biraz kuzeydeki Kemalyeri'ne* ulaşıp taarruz hazırlığı emrini verir.

Bu esnada çıkarmanın ilk anından beri yaklaşık 5 saattir kendisinden çok büyük kuvvetlerle çarpışan 27. Alay'ın 2. Tabur bölükleri, askerlerinin neredeyse yarısını şehit, yaralı vb. şekilde kaybetmiştir.

Gece sabaha karşı 02.00 - 03.00 sıralarından beri yapmak istediği taarruza, Tümen ve Ordu emri gelmemesi ve harekat güzergâhının mesafesi nedeniyle ancak sabah 08.00'i biraz geçtikten sonra kalkabilir. Bu saate kadar Anzaklar** yaklaşık 8.000 askeri kıyıya çıkarmıştır. Yarbay Şefik Bey, Alayının elinde kalan 1. ve 3. taburu ile yaklaşık 2.000 askerle taarruza kalkarken, geriden daha yavaş gelebilen dağ bataryası birliği ise taarruza ancak 3 saat sonra yetişebilir. Bu saate kadar mevziideki tek top ile düşmana bomba yağdırmaya başlamıştır. Bu sırada çok zayiat veren 2. Tabur takviye birlik ihtiyacını bağlı olduğu 27. Alay ve 9. Tümen’e iletir. Ama ne yazık ki bölgede 9. Tümen'e ait, takviye olarak gönderilebilecek tek bir ihtiyat birliği kalmamıştır. Gelebilecek tek takviye birlik 19. Tümen yani Yarbay Mustafa Kemal'in komutasındaki birliklerdir.

Tabii bu sırada düşman birliklerinin de yaşadığı zorluklar vardır; sahile çıkarken ateş altında kalmak, dar sahilden sonraki arazinin aşırı engebeli ve dik olması, birliklerin birbirine karışması, dere yatakları, ormanlık ve fundalıklar içinde yollarını kaybetmeleri, ön hatlara zamanında takviye gönderilememesi... Bu gibi etkenler yanında ilk Anzak birliğinin başındaki Albay S. Maclagan'ın 07.00’de ilerlemek yerine duraklayıp siper kazdırması, bölgeye 08.00’e doğru ulaşan Yarbay Şefik Bey gelene kadar önündeki az sayıdaki Türk kuvvetlerinin üzerine yürümemesi de biz Türkler adına avantaj sağlayan gelişmelerdir.

Bu ortamda Kanlısırt ve Albayrak Sırtı yönünde taarruza başlayan 27. Alay Komutanı Yarbay Şefik Bey, Anzak birliklerini darmadağın ederek çekilmeye mecbur bırakır. Çalılık ve fundalık kaplı arazide dağılan Anzak birlikleri büyük bir karmaşa yaşasa da Şefik Bey, düşmanı denize sürecek kadar birliğe sahip değildi.

Yazımız Yüzbaşı Halis Bey'in yaralanması ve 21 yaşındaki Teğmen Mucip'in komutayı devralması ile devam edecek...

*Kemalyeri, bugün Çanakkale'ye gidenlerin ziyaret ettiği büyük bir kitabe şeklindeki anıtın olduğu tepedir. Çanakkale Muharebeleri sürecinde en önemli mevkiilerden biridir.
**Anzak, İngilizlerin Avustralya ve Yeni Zelanda sömürgelerinden oluşturulan bir birlik olup, Australian and New Zeland Army Corps'un kısaltmasıdır. Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu da denilebilir.
***Yazıda alıntı metinlerde genel olarak Mehmet Kıbıl'ın Arıburnu ve Anafartalar Muharebeleri eserinden yararlanılmıştır.

Burak CANDAŞ