Emekli geri ödemesi (toptan ödeme), sigortalıların emeklilik için gerekli yaş şartını doldurduğu halde prim ödeme gün sayısı ve/veya sigortalılık süresini tamamlayamadığı için aylık bağlanmaması durumunda, sigortalının talebi üzerine adına yapılan prim ödemesinin kendisine toplu olarak iadesi şeklindeki bir uygulamadır.
SGK bu primleri toplu olarak sigortalıya geri ödüyor. Memurlarda ise bu durum kesenek iadesi şeklinde oluyor.
SGK sigorta geri ödeme şartları neler? Toplu parayı alabilmek için 2 şart gerekiyor:
1) Sigortalı olarak bir işyerinde çalışmıyor olmak ya da kendi işini (Bağ-Kur) yürütüyor olmamak.
2) Emeklilik için gerekli olan üç şarttan ikisini yani yıl (erkekler için 25, kadınlar için 20) ve yaş şartını tamamlamış olmak.
Primleri eksik ve tamamlama imkanı olmayan sigortalılar paralarını geri alabiliyorlar. Bunu vefat eden sigortalıların kanuni mirasçıları da yerine getirerek parayı alabiliyor. Fakat kanuni mirasçılarına ölüm aylığı yani dul ve yetim maaşı bağlanmamış olması gerekiyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu’na dilekçe ile başvurmak suretiyle parayı talep etme hakkınız var. SGK durumu inceleyip şartları taşıdığınızda geri ödeme yapıyor.
Eski SSK’lılar (4A) için 2008’den önce kendi adına ödenen hem işçi hem de işveren primi, 2008’den sonra ise sadece işçi primleri geri ödeniyor. Bağ-Kur’lular (4B) için tarih ayrımı yapmadan ödedikleri tüm primler geri veriliyor. Bu primler sadece malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları için olanlardan oluşuyor.
Sağlık için ödenen primler(GSS) ve yapılan doğum, askerlik gibi borçlanmalar geri iade edilmiyor. Eğer paranızı aldıktan sonra çalışmaya başlarsanız bu kez de ‘ihya’ sistemi devreye giriyor. Geri aldığınız prim günlerinizi yeniden ödeyerek mevcut primlerinize ekleyebiliyorsunuz.
Bu ödemelerde SGK geçmişten bu güne kadar geçen zaman için bir faiz işletmiyor. Ancak yatırdığınız primler güncelleme katsayısına göre yeniden belirlenip miktardaki düşüşler gideriliyor.
İade alınacak tutar, geçmişteki prim ödeme tarihine göre değişir. Ancak 1 Ekim 2008’e kadar bir faiz veya fark hesaplanmıyor. 1 Ekim 2008’den talep tarihine kadar geçen yıllar için her yılın güncelleme katsayı oranında artırılarak ödeniyor. Fakat geçmişte ödenen primler, bugünkü paraya (6 sıfır atılan paraya) göre birkaç kuruş olduğu için 2008’den sonra güncellense de ödenen tutar çok düşük çıkıyor.
SGK'DEN PRİMLERİN GERİ İSTENMESİ'NDE BİLİNMEYEN NOKTALAR
Harun Pehlivan
Yorumlar