Olağanüstü bir dönemden geçiyoruz. Koronavirüsü kadar önemli bir konu daha var: İstihdamın ve üretimin devam ettirilmesi.

Başta turizm, otelcilik, restoran işletmeleri, hava yolu taşımacılığı, liman ve lojistik sektörleri olmak üzere, bir çok sektörde alarm zilleri çalıyor. Tüm sektörlerde iş kaybından kaynaklanan atıl iş gücü ortaya çıkmaktadır.

Koronavirüsü (Covid-19) bir yandan insan sağlığını tehdit ederken öbür yandan da ekonomide ve istihdamda ciddi sıkıntılara neden olmaya başladı. Koronavirüsü nedeniyle üretim ve faaliyete ara verilmesi veya iş potansiyelinde ciddi düşmeler olması bekleniyor. Bunun en büyük etkisinin çalışanlara olacağı görülüyor. Bazı iş yerlerinin iş kaybına bağlı işçi çıkartmaları olabiliyor.

Bu zor günlerde, işçi çıkartılması ayakta kalmanın tek yolu olarak görülmemelidir. Bu dönemlerde iş gücü kaybını önlemek için, yıllık izin kullanımı, telafi çalışması, kısmi süreli çalışmaya geçirilme, talep eden çalışanlara ücretsiz izin kullandırılması, kısa çalışma ve denkleştirme çalışması yapılabilir.

ÜCRETSİZ İZİN KULLANIMI

Ücretsiz izin kullanımı, ancak çalışanların yazılı olarak talep etmesi halinde mümkündür. Çalışanlar yazılı olarak talep etmediği takdirde, işveren çalışanları kendi iradesiyle ücretsiz izne çıkaramaz. Çalışan ücretsiz izin kullanmaya zorlandığı takdirde haklı nedenle fesih hakkı doğabilir.

YILLIK İZİN KULLANDIRILMASI

Bu tür olağanüstü dönemlerde yıllık izin bakiyesi fazla olan çalışanlardan başlanarak izinlerin kullandırılması yoluna gidilebilir. Kriz dönemlerinde çalışanların talebi doğrultusunda ücretsiz izin kullanımı dışında yıllık izinlerin bitirilmesi yoluna gidilebilir. İşveren yönetim yetkisi kapsamında yıllık izin kullanılacak dönemi belirleyebilir.

TELAFİ ÇALIŞMASI

Diğer bir alternatif ise iş yerinde 1 haftalık süreyle zorunlu nedenlerle üretimi durdurmak ve daha sonra 2 aylık süre içerisinde bu sürelere ilişkin telafi çalışması yaptırmaktır. Bu durumda çalışanlardan onay alınmasına ihtiyaç bulunmayacaktır.

KISA ÇALIŞMA UYGULAMASI

Yine bazı durumlarda kısa çalışma uygulanabilmektedir. Kısa Çalışma Kapsamında;
- İşçilere kısa çalışma ödeneği ödenmesi,
- Genel Sağlık Sigortası primleri ödenmesi,

Hizmetleri sağlanmaktadır. İşverenin; genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle iş yerindeki çalışma süresinin önemli ölçüde azaldığı veya durduğu yönünde İŞKUR’a başvuruda bulunması ve İş Müfettişlerince yapılan uygunluk tespiti sonucu işyerinin bu durumlardan etkilendiğinin tespit edilmesi gerekmektedir. Bu olağan üstü dönemi en az hasarla atlatabilmek için mutlaka kısa çalışma uygulamasının şartları esnetilmeli ve hiçbir ön koşul olmaksızın talep eden tüm iş yerleri bu imkândan yararlanmalıdır.